Posiadanie nieruchomości

header photo

Istnieje możliwość zasiedzenia idealnego udziału

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 10 marca 2010 r. - uwzględniając wniosek Z. J. - stwierdził, że M. J. nabyła przez zasiedzenie z dniem 18 maja 1975 r. udział w wysokości 1/4 części niezabudowanej nieruchomości o powierzchni 510 m2, położonej w P. przy ulicy S.(...), dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr (...), przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną.
W 1930 r. opisana nieruchomość, zabudowana kamienicą czynszową, stanowiła współwłasność J. B. i N. B. w udziałach po 1/4 części oraz A. K. w udziale 1/2 części. A. K. zajmował się całością spraw związanych z zarządem kamienicy. W dniu 11 lipca 1932 r. ustanowił on administratorem budynku S. J., pozostającego w związku małżeńskim z M. J. W sierpniu 1943 r. przyznano A.K., jako właścicielowi nieruchomości odszkodowanie w wysokości 54.000 zł.
W 1938 r. J. B. sprzedał swój udział w nieruchomości małżonce A. K. - X.Y., która zmarła 16 listopada 1961 r., a spadek po niej nabył w całości A. K. Spadek po A. K., zmarłym w dniu 21 maja 1962 r., nabyła w całości jego bratanica M. J. Od 17 marca 1962 r. zarządzała ona i administrowała wszystkimi nieruchomościami A. K. Wnioskodawca Z. J. nabył od M. J. przysługujące jej udziały w przedmiotowej nieruchomości w dniu 7 stycznia 1998 r. (1//2 części) oraz w dniu 6 czerwca 2002 r. (1/4 części). Udział w tej nieruchomości należący do N. B. nabyły - w wyniku spadkobrania - A. S. w 27/128 części oraz K. S. w 5/128 części; udziały te nabyła od nich w 2006 r. uczestniczka postępowania Inwestycje W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
N. B. oraz jej spadkobiercy nie interesowali się nieruchomością objętą wnioskiem. Pozostawała ona w zarządzie i administracji M. J. i jej męża; w czynnościach tych pomagał wnioskodawca. M. J. była przekonana, że jest jedynym właścicielem nieruchomości. Regulowała wszystkie należności związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, pobierała czynsz od najemców. W 1974 r. zajęła się nakazaną rozbiórką kamienicy. Wystąpiła też wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po N. B. i J. B., będąc przeświadczona, że jest ich spadkobiercą. Wcześniej całą nieruchomością władał jak właściciel A. K.
Oceniając tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, że poprzednicy prawni wnioskodawcy byli wyłącznymi posiadaczami przedmiotowej nieruchomości w złej wierze. Wobec braku możliwości dokładnego określenia, kiedy objęli oni tę nieruchomość w posiadanie, przyjął, że nastąpiło to w dniu 18 maja 1945 r. W konsekwencji stwierdził, że - stosownie do art. 176 § 2 k.c. i art. XLI § 2 przepisów wprowadzających kodeks cywilny - M. J. nabyła przez zasiedzenie nieruchomość objętą wnioskiem z dniem 18 maja 1975 r.
Sąd Okręgowy, na skutek apelacji uczestnika postępowania Inwestycje W. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w P., postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że wniosek o stwierdzenie zasiedzenia oddalił i orzekł o kosztach postępowania za obie instancje.
Sąd Okręgowy uznał, że czynności podejmowane przez poprzedników wnioskodawcy mogą być kwalifikowane jedynie jako czynności zachowawcze, a nie jako przejaw woli zamanifestowania wobec pozostałych współwłaścicieli objęcia w samoistne posiadanie ich udziałów.
W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach określonych w art. 3983 § 1 k.p.c. wnioskodawca domagał się uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania skarżący podniósł zarzuty obrazy:
- art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. przez niedokonanie ustaleń w zakresie woli, która towarzyszyła M. J. i jej poprzednikom prawnym przy wykonywaniu wszystkich czynności w stosunku do całej nieruchomości oraz przez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
- art. 227 w związku z art. 217 § 2 k.p.c. przez pominięcie dowodu z akt sprawy I Ns 609/99 z wniosku M. J. o stwierdzenie zasiedzenia udziału N. B. w przedmiotowej nieruchomości;
- art. 610 § 1 w związku z art. 670 § 1 i art. 677 § 1 k.p.c. przez zaniechanie rozważenia, czy do zasiedzenia nieruchomości nie doszło w innym czasie lub na rzecz Z. J.
Pierwszą podstawę kasacyjną skarżący wypełnił zarzutami naruszenia:
- art. 172 § 2 i art. 50 § 2 dekretu z 1946 r. - Prawo rzeczowe i art. XLI § 1 i 2 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny w związku z art. 176 § 2 k.c. przez ich niezastosowanie wskutek uznania, że posiadanie M. J. oraz jej poprzedników prawnych udziału należącego do N. B. nie miało charakteru posiadania samoistnego;
- art. 336 w związku z art. 339 k.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że M. J. i jej poprzednicy prawni nie byli posiadaczami samoistnym nieruchomości w zakresie udziału N. B.;
- art. 209 w związku z art. 206 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie w następstwie przyjęcia, że posiadanie nieruchomości przez M. J. i jej poprzedników oraz podejmowane przez nich czynności stanowiły wyraz korzystania jedynie z prawa współwłasności, a nie własności.